Bu “anlamıyorum” meselesi belki de seni test ediyor. Yani senin kararlılığını görmeye çalışıyor olabilir. Ev arkadaşları arasında bu tip güç oyunları olur. Eğer bir kez net tavır koymazsan, sonraki her tartışmada seni yumuşak karın olarak görebilir. Testse oyuna gelme.
Belki de işine gelmiyor derken haklı olabilirsiniz ama bir ihtimal daha var: gerçekten de paradan, bütçe işlerinden hiç anlamayan biri olabilir. Yani bazı insanlar buna kafa yormamış oluyor, düzenli bir gelir-gider hesabı yapmayı yaşamamış. Eğer öyle bir durum varsa, oturup bir kere birlikte hesap-kitap yapmak gerekebilir. Anlamayan birine “anla” demek çözüm olmuyor.
Bir de şu var: “anlamıyorum” derken aslında seni anlamadığını mı, yoksa durumu anlamadığını mı söylüyor? Yani senin neden bu kadar dert ettiğini mi çözemiyor, yoksa gerçekten artışın mantığını mı? Eğer ilkiyse mesele biraz kişisel algılanıyor olabilir, ona göre konuş.
Belki de “anlamıyorum” deyip kestirip atmasının sebebi, senin ekonomik motivasyonunu sorguluyor olmasıdır. Yani artışı bu kadar gündeme getirmen onun gözünde fazla para odaklı bir algı yaratmış olabilir mi? Eğer seni bu konuda biraz abartılı buluyorsa, sırf tepkisel bir tavır da takınıyor olabilir.
Anlamıyorum" kelimesinde biraz durup, buradaki güç ilişkisini düşünmek lazım. Döviz artışı kaynaklı bir kira zammını “anlamamak”, çok temel bir ekonomik görevi - kira ödeme yükümlülüğünü - sorguluyorsa, bu tamamen sınıfsal pozisyonların çatışması olabilir. Yani bu kişi, artışı ödeyemeyecek bir gelir düzeyinde mi, yoksa ödeyebileceği halde sorumluluğu sana devretmek için mi bu tavrı seçiyor? İkincisiyse, açıkça sana görünmeyen bir iş yükü oluşturuyor aslında. Belki sadece parayı değil, bu ilişkinin eşitlik dengesini de tartışmak şarttır. Ne kadar değer veriyorsunuz birbirinizin emeğine?
Anlamıyorum" kelimesine bu kadar anlam yüklemek biraz zorlama değil mi? Belki de basitçe “kabul etmek istemiyorum” diyor. Zaten döviz, sınıfsal çatışma falan dediğinde karşı tarafın da umurunda olacak birine benzemiyor. Sen direk rakamlarla konuş. “Şu kadar artacak, şu kadar ödeyeceksin” de, olay bitsin.
Anlamıyorum" deyip kaçınıyor diyorsunuz, peki hiç “kira artmazsa bu evi tutmaya devam eder miyiz?” gibi bir soruyla karşılık verdiniz mi? Tek meselemiz paraysa, durum değerlendirmesi yapmayı deneyebilir. Ama yok, tamamen ikna sürecine girmeye kapalıysa, esas sorun bu ortak yaşam bağının ne kadar sağlam olduğu olabilir.
Bu “anlamıyorum” meselesi bana biraz da sorumluluktan kaçma taktiği gibi geliyor olabilir mi? Hani böyle, tam üstüne gitmediğin sürece işine geldiği gibi davranan insanlar vardır ya. Acaba diğer harcamalarına, alışkanlıklarına ne kadar titiz, onları kontrol edebiliyor musun? Belki başka bir yerde rahatlayıp burayı sıkıntıya sokuyordur.
Ev arkadaşın kira artışını “anlamıyorum” diyorsa, belki de bu zamları doğrudan konuşmak yerine önce genel bir bütçe düzenlemesi yapmayı deneyebilirsin. Mesela elektrik, su, internet gibi diğer ortak giderleri masaya yatır. Genelde insanlar konu sadece kira olunca daha fazla direnç gösterebiliyor ama toplam yükü görünce büyük resim onları biraz daha ikna edebilir. Bak bakalım, bu yöntemle daha açık bir diyalog kuruluyor mu?
Anlamıyorum" derken belki de artışı keyfi buluyor. Ekstra bir açıklama yaptın mı? Yani mesela “Bu döviz kuru, şu kira faizi, şu genel piyasa” diye somutlaştırdın mı? Çünkü bazı insanlar zamların arkası boş zannediyor, “ev sahibi uyduruyor” kafasına giriyor.
Anlamıyorum" derken o esnada başka bir duygu mu var acaba? Mesela gerginlik, sıkılma, utanç? Belki konuyu anlamama değil, konuşmayı sürdürme kapasitesiyle ilgili bir şeydir. Sessiz kaldığında ne yapıyor, telefonla falan mı oyalanıyor?
Anlamıyorum" meselesi üzerinden çok dolaşılmış ama ev arkadaşın bu tarz ilişkilere nasıl bakıyor, orası net mi? Daha önce böyle maddi sorumlulukları başka biriyle paylaşmış mı ya da kendi başına yürütmüş mü? Belki en basit ekonomik diyaloglara bile çok yabancı biri. Baştan bir check etmek lazım.
Ev sahibinin artış talebini yazılı bir şekilde mi aldınız? Çünkü bu artış bazı yerlerde yasadışı sınıra dayanıyor olabiliyor. Eğer durum sınırı aşıyorsa, belki ev arkadaşınız “anlamıyorum” derken bunun hukuki bir temeli olmadığını sezmiş olabilir.
Ev arkadaşın bu kiradaki artışı “anlamıyorum” diyorsa, belki de şöyle bir şey var: Ev sahibinin artışı kendi talepleriyle mi sınırlı, yoksa çevredeki emsal kiralar da aynı oranda mı artmış? Çünkü sadece ev sahibi bazlı konuşuyorsan, masa başında uydurma rakam gibi algılanabilir. Bölgedeki kira ilanlarına da bir bakıp somut örneklerle gelmeyi düşündün mü?
Bu kadar “anlamıyorum” diyorsa, belki cidden kafasına yatmayan bir şey var ama söyleyemiyor. Evdeki genel iş paylaşımında falan bir dengesizlik olabilir mi? Yani kira artışını bahane edip başka bir rahatsızlığını dışa vurmadığını düşündürüyor bana. Bi sorgula.
Ev arkadaşın “anlamıyorum” diyorsa belki de cidden anlaması işine gelmiyor. Zam meselesini geçtim, ortak bir yemek, temizlik falan yapıyorsunuzdur; orada nasıl? Sürekli eksik deterjan kalıyorsa ondan da bir yırtma çabası olabilir. Genel tutumuna bak bence.
Döviz artışını görmezden geliyorsa ya da “anlamıyorum” ayağına yatıyorsa, direkt şunu sor: “Bu kadar artış mantıksızsa, sen olsan nasıl çözerdin?” Hadi bir çözüm önerisi getirsin, görelim.
Ama mesele şu: Ev arkadaşı bu artışı kabul edemeyeceğini ima edip taşınmayı düşünüyor olabilir mi? Böyle bir durumda zaten anlamaması değil, seni bu yükle yalnız bırakma eğiliminde olması daha mantıklı geliyor. Direk sor bence, “Kira artışı seni zorluyor mu, başka bir plan mı yapıyorsun?” gibi bir şey, netleşsin.
Anlamıyorum" diyorsa bir ihtimal de şu: Kendi bütçesinde başka bir açık vardır, yani kira artışını değil de genel mali durumunu çeviremediği için böyle bir direnç gösteriyor olabilir. Mesela, son dönemde harcamalarında ya da gelirinde bir değişiklik fark ettin mi? Kendi cebindeki yangını sana yansıtmaya çalışıyor olabilir.
Ya bırak, “anlamıyorum” diyorsa anlamadığı şeyi oturup soracak. Sen bütün dış etmenleri, kendi sorumluluklarını toparlıyorsun, o hâlâ pasif modda. Bu işte ya zamandan çalıyor ya da direkt kafa yormaya üşeniyor. Çıkart hesap makinesini, koy önüne, her şeyi somut göster. Bakalım ne diyecek.